የጣና ሐይቅ ጥንታዊ ገዳማት
በጣና ሐይቅ ደሴቶች ላይ የተመሰረቱ ከ14ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ የተጠበቁ ቅርሶች፣ የብራና መጻሕፍት፣ የነገሥታት አክሊላት እና ውብ የግድግዳ ሥዕሎች ባለቤት የሆኑ ቅዱሳን ገዳማት።
ኡራ ኪዳነምህረት ገዳም
በ14ኛው ክፍለ ዘመን በአቡነ ዮሐንስ (ዩሃንስ) የተመሰረተች
በዘጌ ልሳነ ምድር ጥቅጥቅ ባለ የተፈጥሮ ደን ውስጥ የምትገኘው ታላቋ ኡራ ኪዳነምህረት ገዳም፤ በ14ኛው ክፍለ ዘመን በአቡነ ዮሐንስ (ዩሃንስ) የተመሰረተች ናት። ውብ ክብ ቅርጽ ባለው ቤተመቅደሷ፣ በነገሥታት አክሊላት፣ በብራና መጻሕፍትና ከወለል እስከ ጣሪያ በተሳሉ አስደናቂ የመጽሐፍ ቅዱስ ምስሎች የምትታወቅ የዓለም ቅርስ ናት።
የገዳማት ጉብኝት ስነ-ስርዓት
- ወደ ቤተክርስቲያን መቅደስ ከመግባትዎ በፊት ጫማ ማውለቅ አለብዎት።
- ተገቢውን የተከበረ አለባበስ (ነጭ ነጠላ ይመረጣል) ይልበሱ።
- አንዳንድ ገዳማት ለወንዶች ብቻ የተፈቀዱ ናቸው (ለምሳሌ ደጋ እስጢፋኖስ)።
ወደ ገዳማት እንዴት መድረስ ይቻላል?
ከባሕርዳር ወደብ በሞተር ጀልባ ከ20 ደቂቃ እስከ 1 ሰዓት ጉዞ ውስጥ መድረስ ይቻላል። የተመሰከረላቸው አስጎብኚዎች ታሪኩን በሚገባ ያስረዳሉ።
በኡራ ኪዳነምህረት ገዳም የሚገኘው ጥንታዊ ህንፃ (ቤተ ዩሃንስ)
በ14ኛው ክፍለ ዘመን ኡራ ኪዳነምህረትን በመሰረቱት በአቡነ ዮሐንስ (ዩሃንስ) ስም የሚጠራው ጥንታዊ ታሪካዊ ህንፃ እና የቅዱሳን አባቶች አሻራ ያረፈበት የድንጋይ ቅርስ
ጥንታዊ ህንፃ — ቤተ ዩሃንስ
በኡራ ኪዳነምህረት ገዳም የሚገኘው ጥንታዊ ህንፃ (ቤተ ዩሃንስ)
በ14ኛው ክፍለ ዘመን ታላቋን ኡራ ኪዳነምህረት ገዳም በመሰረቱት በአቡነ ዮሐንስ (ዩሃንስ) ስም የሚጠራውና በገዳሟ ቅጥር ግቢ ውስጥ ተጠብቆ የሚገኘው ይህ ጥንታዊ ህንፃ፤ አባታችን አቡነ ዮሐንስ ለጸሎትና ለመንፈሳዊ ተጋድሎ ይጠቀሙበት የነበረ ታሪካዊ ማረፊያ ነው። የጥንት ዘመን የገዳማዊ አኗኗርና የግንባታ ቅርስን በህያውነት ይዞ ይገኛል።
ጥንታዊ የድንጋይ ቅርስና አሻራ
በገዳሟ ቅጥር ግቢ ውስጥ በክብር ተጠብቆ የሚገኘው ይህ ጥንታዊ ድንጋይ፤ በምዕመናን ዘንድ ልዩ መንፈሳዊ ክብርና በረከት የሚሰጥበት፣ የቅዱሳን አባቶች ታሪካዊ አሻራ ያረፈበት ታሪካዊ ቅርስ ነው። ተጓዦች ወደ ኡራ ኪዳነምህረት ሲመጡ ከዋናው ቤተመቅደስ በተጨማሪ ይህንን ታሪካዊ ቅርስ በጉጉት ይጎበኙታል።
የእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
ከኖራ እና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባው ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
የእንጦንስ ኢየሱስ ደሴት ገዳም
በጣና ሐይቅ ላይ በፀጥታና በተፈጥሮ ውበት የተከበበው የእንጦንስ ኢየሱስ ደሴት ገዳም፤ የጥንት አባቶች የጸሎትና የምንኩስና ማዕከል ሆኖ የቆየ ቅዱስ ስፍራ ነው። በደሴቱ ላይ የሚገኘው ጥንታዊ የስርዓት ማስከበሪያ ህንፃ ለየት ያለ ታሪካዊ እሴት ያጎናጽፈዋል።
የእንጦንስ ኢየሱስ ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
በእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም የሚገኘው ከኖራ እና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባው ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
ይህ ጥንታዊ ህንፃ በእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም ውስጥ የሚገኝ ሲሆን፤ ከኖራ እና ከጉምዝ ድንጋይ በልዩ ጥበብ የተገነባ ነው። ለዘመናት የገዳማዊ ስርዓትና ቀኖናን ለማስከበር (ስርዓት ማስከበሪያ) ሆኖ ያገለገለ ብርቅዬ ታሪካዊ ቅርስ ነው። ጠንካራ የድንጋይ ግድግዳዎቹ እና ጥንታዊ አሰራሩ የጥንት ኢትዮጵያውያንን የግንባታ ጥበብ ይመሰክራሉ።
የጣና ሐይቅ መንትያ ደሴቶች
ክብራን ገብርኤል እና እንጦስ ኢየሱስ — በጣና ሐይቅ ላይ ጎን ለጎን የተሰለፉት ታዋቂዎቹ መንትያ ደሴቶች
1. መንትያ ደሴቶች
ከባሕርዳር ከተማ በጀልባ የ45 ደቂቃ ጉዞ ርቀት ላይ ጎን ለጎን ተቀምጠው የሚገኙ ውብ ደሴቶች
የመንትያ ደሴቶች አስደናቂ ታሪክ
በጣና ሐይቅ ላይ ከባሕርዳር በስተሰሜን ምዕራብ አቅጣጫ ጎን ለጎን ተቀምጠው የሚገኙት «መንትያ ደሴቶች» ተብለው የሚጠሩት ታዋቂዎቹ ክብራን ገብርኤል እና እንጦስ (እንጦንስ) ኢየሱስ ናቸው። ጥቅጥቅ ባለ አረንጓዴ ደን የተከበቡት እነዚህ ሁለት ደሴቶች በውስጣቸው ጥንታዊ የድንጋይ አብያተ ክርስቲያናትን፣ የነገሥታት አክሊላትን፣ ታሪካዊ ስርዓት ማስከበሪያዎችንና ብርቅዬ የወፎች መኖሪያን የያዙ ማራኪ መዳረሻዎች ናቸው።
ክብራን ገብርኤል ገዳም
በአፄ አምደ ጽዮን የተመሰረተ፣ 12 የተቀረጹ አምዶችና በአፄ ፋሲል የተገነባ ጥንታዊ ቤተመዘክር ያለው።
እንጦስ (እንጦንስ) ኢየሱስ ገዳም
ከኖራና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባው ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያና የጸሎት ማዕከል የሚገኝበት።
በጣና ሐይቅ ላይ የሚገኙ ቁልፍ ገዳማት
በደሴቶቹና በልሳነ ምድሩ ላይ የሚገኙ ታሪካዊ፣ መንፈሳዊና ባህላዊ ቅርሶች
በአቡነ ዮሐንስ (14ኛው ክፍለ ዘመን)
Island Monastery
ኡራ ኪዳነምህረት ገዳም
በ14ኛው ክፍለ ዘመን በአቡነ ዮሐንስ (ዩሃንስ) የተመሰረተችው ታላቋ ኡራ ኪዳነምህረት ገዳም፤ በዘጌ ልሳነ ምድር የምትገኝ፣ የነገሥታት አክሊላት፣ የብራና መጻሕፍትና የመጽሐፍ ቅዱስ ሥዕላት ማዕከል።
በአፄ ፋሲል ዘመን የተገነባ ቤተመዘክር
Island Monastery
ክብራን ገብርኤል ገዳም (ጥንታዊ ቤተመዘክር)
በጣና ሐይቅ ላይ የሚገኝ ታሪካዊ ገዳም፤ በ17ኛው ክፍለ ዘመን በአፄ ፋሲል ዘመነ መንግስት የተገነባው ጥንታዊ ባለ ሁለት ፎቅ የድንጋይ ቤተመዘክር፣ የብራና መጻሕፍትና የነገሥታት አክሊላት የሚገኙበት ቅዱስ ስፍራ።
ታሪካዊ ገዳም
Island Monastery
ደጋ እስጢፋኖስ
ከጥንታዊ የደሴት ገዳማት መካከል አንዱ፣ ከንጉሳዊ ታሪክ ጋር የተያያዘ።
ታሪካዊ ገዳም
Island Monastery
ናርጋ ሥላሴ
በዙር ቅርጽ የተሰራ ቤተ ክርስቲያን እና ውብ የደሴት አካባቢ ያለው ገዳም።
የሳር ክዳን ገዳም
Shore
አዝዋ ማርያም ገዳም
በዘጌ ልሳነ ምድር የሚገኝ ውብ የሳር ክዳን ቤተመቅደስ፤ በድንቅ የግድግዳ ሥዕሎቹ፣ በጥንታዊ የድንጋይ ቃጭል (ደወል) እና በመንፈሳዊ ፀጥታው የታወቀ ቅዱስ ገዳም።
ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
Island Monastery
የእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም
በእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም የሚገኘው ከኖራ እና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባው ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ እና ደሴት ገዳም።
በአቡነ በትረማርያም (14ኛው ክፍለ ዘመን)
Island Monastery
የመሀል ዘጌ ጊዮርጊስ ገዳም
በ14ኛው ክፍለ ዘመን በአቡነ በትረማርያም የተመሰረተ በዘጌ ልሳነ ምድር መሀል የሚገኝ ታሪካዊ ገዳም።
ሐምሌ 17 ዓመታዊ ክብረ በዓል
Island Monastery
የአቡነ በትረማርያም ገዳም
በ14ኛው ክፍለ ዘመን አቡነ በትረማርያም ከዚህ ዓለም ድካም ካረፉ በኋላ የእሳቸው ተማሪ እና አገልጋይ በነበሩት በአቡነ በርተሎሚዎስ የተመሰረተ ጥንታዊ ገዳም፤ በባህላዊ የሳር ክዳን ቤተመቅደሱ እና በየዓመቱ ሐምሌ 17 በደመቀ ሁኔታ በሚከበረው ታላቅ የሐይቅ ላይ የጀልባ መንፈሳዊ ጉዞና ክብረ በዓል ይታወቃል።
ከ900 ዓመት በላይ · ጥር 21 አስተርዮ ማርያም
Island Monastery
ደብረ ማርያም ገዳም
በአቡነ ታዲዎስ የተመሰረተችና ከተመሰረተች ከ900 ዓመት በላይ ያስቆጠረች ጥንታዊ ገዳም ናት። በጣና ሐይቅና በአባይ መውጫ ደሴት ላይ የምትገኝ ሲሆን፤ በታሪካዊ የብራና መጻሕፍቷ እና በየዓመቱ ጥር 21 በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በጀልባ ተሳፍረው በሚያከብሩት ታላቅ የአስተርዮ ማርያም ክብረ በዓል ትታወቃለች።
በ14ኛው ክ/ዘ በአቡነ አብራኒዮስ
Island Monastery
ይጋንዳ ተክለሃይማኖት ገዳም
በ14ኛው ክፍለ ዘመን በአቡነ አብራኒዮስ የተመሰረተ በጣና ሐይቅ ላይ የሚገኝ ጥንታዊ ገዳም፤ በታሪካዊ ቅርሶቹና በመንፈሳዊ ክብሩ የታወቀ ቅዱስ ስፍራ።
የጣና ጥንታዊ ገዳም
Island Monastery
ፉሬ ማርያም ገዳም
በጣና ሐይቅ ላይ በተፈጥሮ ደንና ፀጥታ ተከቦ የሚገኝ ታሪካዊው የፉሬ ማርያም ክብ ቤተመቅደስ፤ ጥንታዊ የገዳማዊ ስርዓት የተጠበቀበት ቅዱስ ስፍራ።
የጣና ደሴት ገዳም
Island Monastery
ደብረ ስላሴ ገዳም
በጣና ሐይቅ ላይ የሚገኝ ጥንታዊው የደብረ ሥላሴ ገዳም፤ በታሪካዊ ቅዱሳት መጻሕፍት፣ በብራና ቅርሶችና በመንፈሳዊ ክብሩ የሚታወቅ ታላቅ ገዳም።
ባለቀለም ቅዱስ ቤተመቅደስ
Island Monastery
ይጠራጥር ማርያም ገዳም
በጣና ሐይቅ ዳርቻ/ደሴት የሚገኝ ማራኪ ባለቀለም ክብ ቤተመቅደስ፤ በደማቅ ባህላዊ ቀለማቱ፣ በመንፈሳዊ ድባቡና በታሪካዊ ይዘቱ ተወዳጅ የሆነ የጣና ገዳም።
ጥንታዊ ህንፃ (ቤተ ዩሃንስ)
Historic Architecture
በኡራ ኪዳነምህረት ገዳም የሚገኘው ጥንታዊ ህንፃ (ቤተ ዩሃንስ)
በ14ኛው ክፍለ ዘመን ኡራ ኪዳነምህረትን በመሰረቱት በአቡነ ዮሐንስ (ዩሃንስ) ስም የሚጠራውና በገዳሟ ግቢ ውስጥ ተጠብቆ የሚገኘው ጥንታዊ ታሪካዊ ህንፃ (ቤተ ዩሃንስ)።
መንትያ ደሴቶች
Twin Monastic Islands
የጣና ሐይቅ መንትያ ደሴቶች (ክብራን ገብርኤል እና እንጦስ ኢየሱስ)
ከባሕርዳር ከተማ ወደብ በሞተር ጀልባ የ45 ደቂቃ ጉዞ ርቀት ላይ በስተሰሜን ምዕራብ አቅጣጫ ጎን ለጎን ተቀምጠው የሚገኙት «መንትያ ደሴቶች»፤ ክብራን ገብርኤል እና እንጦስ (እንጦንስ) ኢየሱስ ናቸው። ክብራን ገብርኤል በአፄ አምደ ጽዮን ዘመን የተመሰረተና በአፄ ፋሲል የተገነባውን ጥንታዊ ቤተመዘክር የያዘ የወንዶች ብቻ ገዳም ሲሆን፤ እንጦስ ኢየሱስ ደግሞ ከኖራና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባውን ጥንታዊ የስርዓት ማስከበሪያ ህንፃ በውስጡ የያዘ ማራኪ መንፈሳዊና የተፈጥሮ ደሴት ነው።