የባሕርዳር ደማቅ ባህልና ቅርስ
ባሕርዳር የጥንታዊ ሥልጣኔ፣ የባህል ምሽት ዝማሬ፣ የሀበሻ ቀሚስ ጥልፍ እና ሞቅ ያለ የአማራ መስተንግዶ የሚንጸባረቅባት የባህል መናኸሪያ ናት።
የባሕርዳር ባህላዊ ተሞክሮዎች
በከተማዋ ውስጥ የሚገኙ አራት ዋና ዋና የባህል መገለጫዎችን በአካል ይለማመዱ
ባህል ምሽት ቤትና እስክስታ
በማሲንቆ ታጅቦ የሚቀርብ የቀጥታ ግጥም፣ ተረቶችና አስደናቂ የአማራ ባህላዊ የእስክስታ ጭፈራዎች።
የሀበሻ ቀሚስና ጥልፍ
በእጅ የተሸመነ የጥጥ ጨርቅ፣ ውብ የጥልፍ ዲዛይኖች እና ዘመናዊ ባህላዊ የሰርግና በዓል አልባሳት።
የእጅ ስራና የሸክላ ጥበብ
ከእንጨት፣ ከሸክላ፣ ከቀርከሃ እና ከቆዳ የተሰሩ ባህላዊ የመታሰቢያ እቃዎች እና የጥበብ ውጤቶች።
የቡና ማፍላት ስነ-ስርዓት
በዕጣን ጢስ ታጅቦ በጀበና የሚፈላ ቡና፤ ሶስት ዙር (አቦል፣ ቶና፣ በረካ) የሚቀርብበት ፍጹም የማህበረሰብ ፍቅር መገለጫ።
የባሕርዳር ደማቅ ሃይማኖታዊና ባህላዊ ክብረ በዓላት
ባሕርዳር በመንፈሳዊ ድምቀቷና በባህላዊ ሀብቷ የምትታወቅ የክብረ በዓላት መናኸሪያ ናት። ከጣና ሐይቅና ከአባይ መውጫ የቃና ዘገሊላ የጀልባዎች ሰልፍ፣ ከደብረ ገነት ካቴድራል ሰባሩ ጊዮርጊስና ከዘጌ አቡነ በትረማርያም ሐምሌ 17 በዓል አንስቶ በዩኔስኮ እስከተመዘገበው የመስቀል ደመራ ድረስ ከተማዋ በደስታና በበረከት ትደምቃለች።
ቃና ዘገሊላ በግዮን
የከተማው ሰልፍ ከፎቅ ላይ ሲታይ
የጀልባዎች ሰልፍ በጣናና ግዮን
የቃና ዘገሊላ በግዮን በዓል አከባበር
የጣና ሐይቅና የአባይ መውጫ የጀልባዎች ሰልፍና ህዝባዊ ዝማሬ
የጥምቀት በዓል ማግስት ጥር 12 የሚከበረው የቃና ዘገሊላ በዓል በባሕርዳር ከተማ ልዩና በኢትዮጵያ ወደር የሌለው ማራኪ ትዕይንት አለው። በዓሉ የሚከበረው ዓባይ ወንዝ ከጣና ሐይቅ በሚወጣበት በታሪካዊው «ግዮን» ስፍራ ሲሆን፤ ካህናቱ ያሸበረቁ የወርቅ ካባዎችን ለብሰውና ያጌጡ ጃንጥላዎችን ይዘው በደማቅ የሞተር ጀልባዎች ታጅበው በሐይቁ ላይ መንፈሳዊ ጉዞ ያደርጋሉ። በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በነጭ ነጠላና በባህላዊ የሀበሻ ልብስ ተውበው በሐይቁ ዳርቻ፣ በአውራ ጎዳናዎችና በፎቆች ላይ ቆመው በደስታና በዝማሬ በዓሉን ያደምቁታል።
የሰባሩ ጊዮርጊስ ክብረ በዓል
ባሕር ዳር ደብረ ገነት ቅዱስ ጊዮርጊስ ካቴድራል
በ17ኛው ክፍለ ዘመን የተመሰረተውና በህዝቡ ዘንድ «ሰባሩ ጊዮርጊስ» በመባል የሚታወቀው የባሕር ዳር ደብረ ገነት ቅዱስ ጊዮርጊስ ካቴድራል ዓመታዊ ክብረ በዓል፤ የጥር ወር የባሕርዳር ታላቅ መንፈሳዊና ባህላዊ ድምቀት ነው። በካቴድራሉ ታላቅ ቅስት በር ላይ በተዘረጋው ቀይ ምንጣፍ ላይ ካህናትና ዲያቆናት በክብር ታቦቱን እያጀቡ ሲወጡ፣ የሰንበት ትምህርት ቤት ወጣቶች በቅዱስ ጊዮርጊስ ቲሸርትና ልብስ ደምቀው ያሬዳዊ ዜማና ሸብሸቦ ያቀርባሉ። በዓሉ መላው የከተማዋ ነዋሪና ከልዩ ልዩ አካባቢዎች የሚመጡ እንግዶች በታላቅ ፍቅርና አንድነት የሚካፈሉት የበረከት በዓል ነው።
ሰባሩ ጊዮርጊስ ካቴድራል
ሐምሌ 17 ዓመታዊ ክብረ በዓል
የጀልባ ላይ ዝማሬ
የገዳሟ ወደብ
የጫካው ሰልፍ
ሐምሌ 17 የሚከበረው የአቡነ በትረማርያም ዓመታዊ ክብረ በዓል
የዘጌ ልሳነ ምድር ጥንታዊ የሳር ክዳን ገዳም እና የጀልባ መንፈሳዊ ጉዞ
የአቡነ በትረማርያም ገዳም በ14ኛው ክፍለ ዘመን አቡነ በትረማርያም ከዚህ ዓለም ድካም ካረፉ በኋላ የእሳቸው ተማሪ እና አገልጋይ በነበሩት በአቡነ በርተሎሚዎስ የተመሰረተ ታሪካዊ ቅርስ ነው። በየዓመቱ በሐምሌ 17 ቀን የሚከበረው ዓመታዊ ክብረ በዓል በጣና ሐይቅ ላይ እጅግ ተወዳጅ መንፈሳዊ ድባብ ይፈጥራል። በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በጀልባዎች ተሳፍረው በዝማሬና በእልልታ ሐይቁን አቋርጠው በመጓዝ፣ ወደ ዘጌ ወደብ ደርሰው በዛፎች ጥላ ስር በእግር በመጓዝ ጥንታዊውን የሳር ክዳን ቤተመቅደስ በታላቅ ደስታና ጸሎት ይጎበኙታል።
የመስቀል ደመራ በዓል አከባበር በባሕርዳር
የደመራ ችቦ፣ የቅዱሳት መስቀሎች ሰልፍና የብፁዓን ጳጳሳት ቡራኬ
በየዓመቱ መስከረም 16 (ደመራ) እና መስከረም 17 (መስቀል) በባሕርዳር ከተማ አደባባይ የሚከበረው የመስቀል በዓል፤ ንግሥት ዕሌኒ እውነተኛውን የክርስቶስ መስቀል በጭስ ምልክት ያገኘችበትን ታሪክ የሚያዘክርና በዩኔስኮ በዓለም የማይዳሰስ ቅርስነት የተመዘገበ ታላቅ በዓል ነው። በባሕርዳር ከተማ ካህናትና ዲያቆናት ያሸበረቁ የወርቅ ካባዎችን ለብሰው፣ ጥንታዊ የወርቅና የብር የእጅና የደረት መስቀሎችን ከፍ አድርገው በመያዝ እንዲሁም ያጌጡ ጃንጥላዎችን ዘርግተው ያሬዳዊ ዜማ ያሰማሉ። በብፁዓን ጳጳሳት ጸሎትና ቡራኬ ከተደረገ በኋላ በቢጫ አደይ አበባ ያጌጠው ግዙፍ የደመራ ችቦ ይለኮሳል። በነጭ ነጠላ የተዋቡ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን «እልል» እያሉ በደስታና በዝማሬ በዓሉን ያደምቁታል።
የመስቀል ደመራ በዓል አከባበር
ቀይ ምንጣፍና ደመራ
የጳጳሳት ቡራኬ
የምዕመናን ደስታ
ጥር 21 · አስተርዮ ማርያም
ያሬዳዊ ዜማ
.jpg)
የጀልባ ጉዞ
የገዳሟ ምዕመናን
የአስተርዮ ማርያም ክብረ በዓል በደብረ ማርያም
በአቡነ ታዲዎስ የተመሰረተችው የጣናና ዓባይ መውጫ ጥንታዊት ገዳም ዓመታዊ ክብረ በዓል
ደብረ ማርያም ገዳም በአቡነ ታዲዎስ የተመሰረተችና ከተመሰረተች ከ900 ዓመት በላይ ያስቆጠረች ጥንታዊ ገዳም ናት። ገዳሟ የምትገኘው ዓባይ ወንዝ ከጣና ሐይቅ በሚወጣበት ልዩና ማራኪ የደሴት ስፍራ ላይ ነው። በየዓመቱ ጥር 21 ቀን የሚከበረው የአስተርዮ ማርያም ክብረ በዓል በጣና ሐይቅ ላይ ከሚካሄዱ እጅግ ተወዳጅ መንፈሳዊ በዓላት አንዱ ነው። በሺዎች የሚቆጠሩ ምዕመናን በጀልባዎች ተሳፍረው በዝማሬና በእልልታ ወደ ደብረ ማርያም ደሴት በመጓዝ፣ የቅዳሴውን ጸሎትና ያሬዳዊ ዜማ በመካፈል የበዓሉ ተካፋይ ይሆናሉ።
ሌሎች ታላላቅ ዓመታዊ በዓላትና ስፖርታዊ ዝግጅቶች
የጥምቀት በዓል
የታቦታት ጉዞ ወደ ሐይቅ ዳርቻ፣ የሊቃውንቱ ያሬዳዊ ዝማሬ፣ የነጭ አልባሳት ድምቀት እና በባሕርዳር ሐይቅ ዳር የሚካሄድ ታላቅ የውሃ በረከት።
ጥር 14 (Jan 22)
የታንኳ ቀዘፋ ውድድር
ከደንገል ሣር በተሰሩ ጥንታዊ ታንኳዎች በጣና ሐይቅ ላይ የሚካሄደው አስደናቂ ባህላዊ የቀዘፋ ውድድርና ህዝባዊ የውሃ ስፖርት ፌስቲቫል።
ጥር 3 (Jan 11)
የብስክሌት ሽርሽር
በየዓመቱ በመቶዎች የሚቆጠሩ ብስክሌተኞችን የሚያሳትፈውና በባሕርዳር ውብ ጎዳናዎችና በሐይቁ ዳርቻ የሚካሄደው አስደሳችና ጤናማ የስፖርት ሽርሽር።
የባሕርዳር ጥንታዊ ቅርሶችና ታሪካዊ ህንፃዎች
ከከተማዋ የመጀመሪያው ህንፃ እስከ ንጉሠ ነገሥት ቤተ መንግስት፣ የአፄ ፋሲል ድልድይና የክብራን ገብርኤል ጥንታዊ ቤተመዘክር ድረስ የባሕርዳር ህያው ቅርሶች
ጥንታዊ ህንፃ 👉 ፔድሮ ፓይዝ
የባህርዳር ከተማ የመጀመሪያው ህንፃ — በ17ኛው ክፍለ ዘመን የተገነባ
በ17ኛው ክፍለ ዘመን በስፔናዊው የኢየሱሳውያን ሚሲዮናዊ ፔድሮ ፓይዝ (Pedro Páez) የተገነባው ይህ ጥንታዊ ባለ ሁለት ፎቅ የድንጋይ ህንፃ፤ የባህርዳር ከተማ የመጀመሪያው ህንፃ ተብሎ በታሪክ የሚታወቅ ታላቅ ቅርስ ነው። በጣና ሐይቅ ደቡባዊ ዳርቻና በአባይ ወንዝ መነሻ አካባቢ የሚገኝ ሲሆን፣ የከተማዋን የቀደምት የድንጋይ ህንፃ ግንባታ ታሪክ እና የጥንት ዘመን አሻራ በህያውነት ይዞ ይገኛል።
የአፄ ፋሲል ድልድይ
በ17ኛው ክፍለ ዘመን በአፄ ፋሲል ዘመነ መንግስት የተገነባ
በ17ኛው ክፍለ ዘመን በአፄ ፋሲል ዘመነ መንግስት የታላቁን ዓባይ ወንዝ ገደል በማቋረጥ የተገነባው ይህ ጥንታዊ የድንጋይ ቅስት ድልድይ፤ የጎጃምና የጎንደር ታሪካዊ የንግድ መስመር ትስስር ማሳያና አስደናቂ የምህንድስና ቅርስ ነው። በኖራና ድንጋይ ተገንብቶ እስካሁን በግርማ ሞገስ ቆሟል።
የክብራን ገብርኤል ጥንታዊ ቤተመዘክር
በክብራን ገብርኤል ገዳም የሚገኘውና በአፄ ፋሲል ዘመነ መንግስት የተገነባው ጥንታዊ ቤተመዘክር
በክብራን ገብርኤል ገዳም የሚገኘው ይህ ባለ ሁለት ፎቅ ጥንታዊ የድንጋይ ህንፃ፤ በ17ኛው ክፍለ ዘመን በአፄ ፋሲል ዘመነ መንግስት የተገነባ ብርቅዬ ቤተመዘክርና የዕቃ ቤት ነው። ለብዙ መቶ ዘመናት የነገሥታት አክሊላትን፣ የወርቅና የብር መስቀሎችን እንዲሁም ታሪካዊ የብራና ቅዱሳት መጻሕፍትን በታማኝነት ጠብቆ ያቆየ ህያው ቅርስ ነው።
የንጉስ አፄ ኋ/ስላሴ ቤተ መንግስት
ጣናንና ዓባይን የሚያስተያየው የቀዳማዊ አፄ ኃይለሥላሴ ቤተ መንግስት
በበዛዊት ኮረብታ አናት ላይ በግርማ ሞገስ የተገነባው የቀዳማዊ አፄ ኃይለሥላሴ ታሪካዊ ቤተ መንግስት፤ ጣና ሐይቅን፣ የባሕርዳር ከተማንና የአባይ ወንዝ መነሻን በሙሉ የሚያሳይ አስደናቂ እይታ ያለው ታሪካዊ ቅርስ ነው። በመግቢያው ላይ ያሉት የይሁዳ አንበሳ ቅርጻ ቅርጾች እና ልዩ የስነ-ህንፃ ጥበቡ ታሪካዊ ክብርን ያጎናጽፉታል።
ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
በእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም የሚገኘው ከኖራ እና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባው ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ
በእንጦንስ ኢየሱስ ገዳም የሚገኘው ይህ ጥንታዊ ህንፃ፤ ከኖራ እና ከጉምዝ ድንጋይ የተገነባ ጥንታዊ ስርዓት ማስከበሪያ ነው። ለብዙ መቶ ዘመናት የገዳማዊ ስርዓትንና ህግን ለማስከበር ሲያገለግል የኖረ ብርቅዬ የስነ-ህንፃ ቅርስ ነው።
በባህርዳር ከተማ የሚገኙ ተንቀሳቃሽ ቅርሶች በከፊል
በተለያዩ የኢትዮጵያ ነገሥታት የተበረከቱ የወርቅ አክሊላት፣ በወርቅና ብር ፈትል የተጠለፉ የክብር ካባዎች፣ ታሪካዊ የብራና ቅዱሳት መጻሕፍትና ጥንታዊ ንዋያተ ቅድሳት
ጥንታዊ የብራና መጻሕፍትና ሥዕላት
በግዕዝ ቋንቋ በደማቅ የተፈጥሮ ቀለምና ሥዕላት የተዘጋጁ፣ ለዘመናት ሳይበላሹ የቆዩ ጥንታዊ የብራና መጻሕፍት፤ የኢትዮጵያን ጥንታዊ የፍልስፍና፣ የታሪክና የሃይማኖት እውቀት የያዙ ታላላቅ ቅርሶች ናቸው።
የነገሥታት አክሊላትና መስቀሎች
በኢትዮጵያ ነገሥታት በስእለት የተሰጡ በወርቅና በብር የተሰሩ ያጌጡ አክሊላት እንዲሁም በልዩ የስነ-ጥበብ ሙያ የተሰሩ ጥንታዊ የደረትና የእጅ የቡራኬ መስቀሎች።
የነገሥታት ካባዎችና አልባሳት
በወርቅና በብር ፈትል በእጅ የተጠለፉ፣ ነገሥታትና ሊቃነ ጳጳሳት በታላላቅ መንፈሳዊና ሀገራዊ በዓላት ወቅት ይለብሷቸው የነበሩ የክብር ካባዎችና ታሪካዊ አልባሳት።
አክሊላት፣ ጽዋዎችና ማሰሮዎች
የነገሥታት አክሊላት፣ ጥንታዊ የነሐስና የብር ማሰሮዎች፣ ጽዋዎች እንዲሁም በቤተመቅደስ ውስጥ ለዘመናት ሲያገለግሉ የኖሩ ብርቅዬ ንዋያተ ቅድሳት።
የባሕርዳር የባህልና ቱሪዝም ኤግዚቪሽን
በባሕርዳር ከተማ በደመቀ ሁኔታ የሚካሄደው የባህልና ቱሪዝም ኤግዚቪሽን፤ የአማራ ክልልንና የባሕርዳርን ጥንታዊ እደ-ጥበብ፣ በእጅ የተጠለፉ የሀበሻ ቀሚሶችን፣ የሸማና የሸክላ ስራዎችን፣ ባህላዊ የቆዳና የእንጨት ቅርሶችን እንዲሁም የጣና ሐይቅ የቱሪዝም መዳረሻዎችን የሚያስተዋውቅ ታላቅ የባህል መድረክ ነው።
የባህል አልባሳትና እደ-ጥበብ ትዕይንት
የእደ-ጥበብ፣ የባህል አልባሳትና የቱሪዝም ትዕይንት
የባሕርዳርን ጥበበኞችና የቱሪዝም ሀብቶች ለአለም የሚያስተዋውቅ ታላቅ መድረክ
ኤግዚቪሽኑ ከከተማዋና ከአካባቢው የተውጣጡ ከ100 በላይ አንጋፋ ባለሙያዎችንና ማህበራትን በአንድ ጥላ ስር ያሰባስባል። ጎብኚዎች በእጅ የተሸመኑና በልዩ ጥልፍ ያሸበረቁ የሀበሻ ቀሚሶችን፣ ከሸክላ የሚሰሩ የቡና ማፍያ ጀበናዎችንና የድስት ውጤቶችን፣ ባህላዊ የቆዳ ስራዎችን እንዲሁም የጣና ገዳማትና የዓባይ ፏፏቴ የጉዞ ማስተዋወቂያዎችን በአንድ ስፍራ ተዘዋውረው መመልከትና መሸመት ይችላሉ።
በኤግዚቪሽኑ የቀረቡ የባህልና የእደ-ጥበብ ውጤቶች በከፊል
የሸክላና የቅርጫት እደ-ጥበብ
የእደ-ጥበብ ማሳያ ድንኳን
የእጅ ስራና የጨርቃ ጨርቅ
የሀበሻ ቀሚስና አልባሳት
የክልሉ ምርቶች ማሳያ
.jpg)
ባህላዊ ቅርሶችና የመታሰቢያ እቃዎች
የቆዳና የእንጨት ውጤቶች
የባህልና ቱሪዝም ድንኳን
የጎብኚዎች ተሳትፎ
የኤግዚቪሽኑ ድባብ
በባሕርዳር የሚገኙ የባህል ማዕከላት
ደሸት ባህላዊ ሙዚቃ ቤት
በባሕርዳር የሚገኝ ባህላዊ ሙዚቃና የዳንስ ትዕይንት የሚቀርብበት የባህል ምሽት ቤት።
ፋሲል የባህል ምሽት
የአማራ ባህላዊ ሙዚቃ፣ እስክስታ ዳንስ እና ባህላዊ መጠጦች የሚቀርቡበት የባህል ምሽት ቦታ።
ጣና ሐይቅ ባህላዊ ሙዚቃ ቤት
በጣና ሐይቅ አካባቢ የሚገኝ ለአካባቢ ነዋሪዎችና ቱሪስቶች ባህላዊ ትዕይንት የሚያቀርብ የሙዚቃ ቤት።